Nguồn cơn xuất phát từ đoạn video về cuộc đối thoại giữa một phụ nữ được cho là đại diện đơn vị phá dỡ và người đàn ông được xác định là chủ nhà.
Người phụ nữ nói đã được thuê phá dỡ công trình và yêu cầu người đàn ông thanh toán tiền công. Tuy nhiên, người đàn ông phủ nhận việc thuê đơn vị này, khẳng định không yêu cầu đối phương phá dỡ. "Hợp đồng đâu, hợp đồng có chữ ký tôi đâu...", người đàn ông nói.
Vụ việc đang được rất nhiều người quan tâm, nhất là vấn đề pháp lý về hiệu lực thỏa thuận giữa các bên. "Giả sử anh thuê tôi làm một việc, hai bên chỉ thỏa thuận miệng, sau đó anh từ chối trả tiền thì có được không. Có phải mọi thỏa thuận đều phải lập thành văn bản thì mới có giá trị, nếu chỉ thỏa thuận miệng thì lấy gì chứng minh", một bạn đọc đặt câu hỏi.
Giải đáp nội dung trên, luật sư Hoàng Hà, Đoàn luật sư TP.HCM, khẳng định "không phải mọi thỏa thuận, giao dịch dân sự đều bắt buộc lập hợp đồng bằng văn bản".
Ông Hà viện dẫn quy định tại điều 119 bộ luật Dân sự năm 2015, giao dịch dân sự có thể được xác lập bằng lời nói, văn bản hoặc hành vi cụ thể. Nếu đáp ứng các điều kiện có hiệu lực theo quy định pháp luật thì thỏa thuận bằng miệng vẫn có giá trị ràng buộc trách nhiệm giữa các bên.
Tuy nhiên, luật sư lưu ý, với những giao dịch mà pháp luật chuyên ngành yêu cầu phải lập thành văn bản, công chứng hoặc chứng thực thì phải tuân thủ. Ví dụ, khoản 1 điều 80 luật Xây dựng năm 2025 quy định hợp đồng xây dựng là sự thỏa thuận bằng văn bản giữa bên giao thầu và bên nhận thầu. Do đó, đối với công việc phá dỡ nhà, cần xác định đúng tính chất hợp đồng để áp dụng quy định tương ứng.
Trở lại vụ việc cụ thể đã đề cập, luật sư Hà nói nếu chỉ dựa trên những dữ liệu từ video thì chưa thể nhận định chính xác hình thức và nội dung hợp đồng mà các bên đã xác lập. Cần phân biệt trường hợp giao khoán phá dỡ công trình với việc thuê người lao động làm công theo ngày, chịu sự quản lý, điều hành trực tiếp của người thuê. "Tùy bản chất quan hệ, pháp luật áp dụng có thể khác nhau", luật sư nói.
Cạnh đó, việc không có hợp đồng bằng văn bản không đồng nghĩa bên thuê đương nhiên được miễn nghĩa vụ thanh toán. Cần xem xét toàn bộ chứng cứ về việc giao nhận công việc, khối lượng đã thực hiện, thỏa thuận tiền công và các khoản đã thanh toán. Nếu phát sinh tranh chấp về hiệu lực hợp đồng do không tuân thủ hình thức, việc giải quyết phải căn cứ vào quy định của bộ luật Dân sự năm 2015 và chứng cứ cụ thể.
Vẫn theo luật sư Hoàng Hà, vấn đề lớn nhất của thỏa thuận bằng miệng không hẳn nằm ở hiệu lực pháp lý mà là khó khăn trong việc chứng minh nội dung đã thỏa thuận trong trường hợp xảy ra tranh chấp.
Khi một bên phủ nhận việc thuê hoặc không thừa nhận mức tiền công, bên còn lại phải có chứng cứ chứng minh yêu cầu của mình.
Những tin nhắn Zalo, Email, ghi âm, hình ảnh thi công, sao kê chuyển khoản, lời khai của người làm chứng đều có thể được xem xét làm chứng cứ nếu đáp ứng điều kiện pháp luật.
Thông qua vụ việc, luật sư khuyến cáo với những công việc có giá trị đáng kể, người dân nên ưu tiên lập hợp đồng bằng văn bản, dù là với người quen.
Hợp đồng không nhất thiết phải phức tạp nhưng cần xác định rõ ai thuê, ai thực hiện, nội dung và khối lượng công việc, tiền công, tiến độ, phương thức thanh toán và trách nhiệm nếu công việc bị gián đoạn. Những thay đổi phát sinh cũng cần được hai bên xác nhận.
Đặc biệt, nên thanh toán qua ngân hàng, ghi rõ nội dung chuyển tiền, lưu giữ chứng từ và lập biên bản nghiệm thu khi hoàn thành. Nếu chấm dứt công việc giữa chừng, hai bên cần xác nhận khối lượng đã thực hiện, số tiền phải thanh toán và nghĩa vụ còn lại.
"Một hợp đồng rõ ràng không phải biểu hiện của sự thiếu tin tưởng mà là cách bảo vệ quyền lợi của cả hai bên", luật sư nhấn mạnh.
Trích nguồn tin chính thống: Báo Thanh Niên
*Ban biên tập Review Sơn Tây trích dẫn và tổng hợp.*
